Kredyt we frankach szwajcarskich (CHF) – zwrot nadpłaconych rat lub unieważnienie umowy – wyrok TSUE

03
Lis2019

Kredyt we frankach szwajcarskich (CHF) – zwrot nadpłaconych rat lub unieważnienie umowy – wyrok TSUE

Prawo UE nie stoi na przeszkodzie unieważnieniu umów frankowych lub ich kontynuacji jeżeli strony umowy wyrażą na to zgodę.

Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej w swoim orzeczeniu z dnia 03 października 2019 r., potwierdził, że prawo UE nie stoi na przeszkodzie unieważnieniu umów frankowych jeżeli po wyeliminowaniu z jej treści klauzul abuzywnych.

Trybunał Sprawiedliwości zwrócił uwagę na kilka zagadnień, które wymagają z jednej strony krótkiego przedstawienia a z drugiej ich omówienia.

Trybunał podkreślił, że możliwość zastąpienia nieuczciwego postanowienia ma na celu zapewnienie realizacji ochrony konsumenta poprzez zabezpieczenie jego rzeczywistych i bieżących interesów przed ewentualnymi szkodliwymi konsekwencjami, które mogą wynikać z unieważnienia danej umowy w całości, konsekwencje te należy oceniać w świetle okoliczności istniejących lub możliwości do przewidzenia w momencie zaistnienia sporu dotyczącego usunięcia danych nieuczciwych warunków, a nie w momencie zawarcia umowy.

TSUE przypomniał, że klauzule umowne klauzule dotyczące ryzyka wymiany określają główny przedmiot umowy kredytu indeksowanego do obcej waluty.

Ponadto TSUE przypomniał, że konsument ma prawo do odmowy bycia objęty ochroną dyrektywy Rady 93/13/EWG z dnia 05 kwietnia 1993 r. przed szkodliwymi skutkami spowodowanymi unieważnieniem umowy jako całości, jeżeli nie zamierza korzystać z tej ochrony.

Dokonując oceny w/w wyroku i orzecznictwa Sądu Najwyższego należy zauważyć, że:

  1. Zawarty w umowach hipotecznych indeksowanych do CHF mechanizm w sposób sprzeczny z dobrymi obyczajami, rażąco narusza interesy konsumenta;
  2. Sprzeczność z dobrymi obyczajami i naruszenie interesów konsumenta polega na uzależnieniu wysokości świadczenia spełnionego przez konsumenta od swobodnej decyzji banku. Zarówno przeliczenie kwoty kredytu na CHF w chwili jego wypłaty, jak i przeliczenie odwrotne w chwili wymagalności poszczególnych rat spłacanych rat służy bowiem określeniu wysokości świadczenia konsumenta. Takie uregulowanie należy uznać za niedopuszczalne
  3. Obowiązek zwrotu kwoty wykorzystanego kredytu w oznaczonych terminach spłaty stanowi główne świadczenie kredytobiorcy.
  4. Klauza waloryzacyjna wpływa na wielkość świadczenia i może być badana pod kątem abuzywności;
  5. Wymóg zgodnie z którym warunek umowy musi być wyrażony prostym i zrozumiałym językiem, powinien być zrozumiały jako nakazujący nie tylko, by dany warunek był zrozumiały dla konsumenta z gramatycznego puntu widzenia, ale także, by umowa przedstawiała w sposób przejrzysty konkretne działanie mechanizmu wymiany waluty obcej, do którego odnosi się ów warunek, a także związek między tym mechanizmem a mechanizmem przewidzianym w innych warunkach dotyczących uruchomienia kredyty, tak by rzeczony konsument był w stanie oszacować, w oparciu o jednoznaczne i zrozumiałe kryteria, wypływające dla niego z tej umowy konsekwencje ekonomiczne;
  6. Uznanie, że postanowienia określające zasady przeliczania kwoty kredytu na walutę obcą są niedozwolonymi postanowieniami umownymi, oznacz, że zgodnie z art. 3851 1 zd. 1 k.c. nie wiążą kredytobiorców;
  7. Trybunał Sprawiedliwości UE wykluczając możliwość sądu krajowego zmiany treści niedozwolonych/nieuczciwych warunków zawartych w umownych potwierdził, że zastąpienie ich przez sąd zapisami odwołującymi się do kursu walut stosowanych przez NBP nie jest prawnie możliwa;
  8. Eliminacja abuzywnej klauzuli waloryzacyjnej nie prowadzi do zmiany wysokości i zasad ustalania oprocentowania. W praktyce oznacza to, że kredyt jest oprocentowany jest w dalszym ciągu według stosowanych na ogół dla CHF stawek LIBOR, mimo że z umowy wyeliminowane zostaje wszelkie powiązanie wysokości świadczeń z walutą inną niż polska.

Należy w tym miejscu podkreślić, że banki nie są zainteresowane polubownym rozwiązywaniem sprawy w zakresie tzw. umów frankowych. Każda osoba posiadająca taką umowę musi skierować sprawę na drogę sądową. Postępowanie sądowe wymaga zaangażowania wielu interdyscyplinarnych umiejętności i wiedzy nie tylko z zakresu prawa. Nie ma żadnej prawnej przeszkody, aby polskie sądy orzekały o nieważności umowy kredytu indeksowanego do CHF. Jest możliwość ze względu na ochronę konsumenta po stwierdzeniu abuzywności danych klauz umowy do jej dalszej kontynuacji na zasadach innych niż określonych wcześniej przez bank.

 

 

Zostaw komentarz

Proszę wprowadź swoje imię.

Proszę wprowadź komentarz.